Proces społeczny, migracje, ruchliwość społeczna




Proces społeczny – to serie zjawisk wzajemnych oddziaływań ludzi na siebie lub serie zjawisk zachodzących w organizacji i strukturze grup, zmieniające stosunki między ludźmi lub stosunki między elementami składowymi zbiorowości.


Ze względu na układ, w którym przebiegają można podzielić na:

  1. Procesy intrapersonalne – zachodzące w osobowości człowieka np. samokształcenie.

  2. Procesy interpersonalne – zachodzące między dwiema jednostkami np. przyjaźń.

  3. Procesy zachodzące między dwiema lub wieloma grupami społecznymi np. współpraca, konkurencja.

  4. Procesy zachodzące między jednostką i grupą społeczną np. podporządkowanie, sprzeciw.

  5. Procesy zmieniające organizację struktury grup.


Procesy społeczne można podzielić na:

  • Kierunkowe – każda faza procesu jest inna.

  • Cykliczne – stan systemu po pewnym czasie powraca do punktu wyjścia.



Migracje – masowe ruchy ludności zmieniające okresowo lub na stałe miejsce zamieszkania.


Klasyfikacja migracji:


Ze względu na przyczyny:

  • uzależnione od warunków ekonomicznych (w celu poprawy sytuacji finansowej)

  • uwarunkowane politycznie – dwustronna wymiana lub masowe ucieczki ludności

  • przymusowe wędrówki ludności spowodowane klęskami żywiołowymi


Ze względu na charakter geograficzny:

międzypaństwowe (zewnętrzne):

  • emigracja (przesiedlenie do innego kraju)

  • imigracja (napływ ludności obcej)

wewnętrzne (wewnątrz danego państwa):

  • trwałe (pozostanie na zawsze)

  • okresowe (w celach zarobkowych)

  • sezonowe (w celach zarobkowych na sezon)



Ruchliwość społeczna – to proces zmieniający strukturę klasowo – warstwową społeczności. Polega na zmianie miejsca, pozycji w tej samej zbiorowości lub też na przeniesieniu się do innej zbiorowości i zajęcia tam innej pozycji.


Dwa rodzaje ruchliwości:

  • Pionowa (wertykalna) – przechodzenie z pozycji niższych do wyższych lub z wyższych do niższych.

  • Pozioma (horyzontalna) – przemieszczanie się grup lub jednostek w przestrzeni społecznej bez zmiany pozycji społecznej i bez awansu czy degradacji.



Chcesz być na bieżąco? Dodaj swój adres e-mail do newslettera!

Wpisz adres E-mail: